All posts by Donostia

“Donostia ez dago salgai!” manifestazioa, igandean

Donostia Defendatuz koordinadorak datorren igandean, hilak 26, “Donostia ez dago salgai!” lemapeko manifestazioan parte hartzeko deia egin du. Hitzordua Easo plazan izango da, 12:00etan.

Hiriko hainbat auzo-elkartek eta gizarte-mugimenduk osatzen duten Donostia Defendatuz koordinadorak adierazten du Donostiako egungo hiri-eredua gutxiengo baten onurara bideratuta dagoela; gehiengoaren bizi-baldintzak baztertuta geratzen dira sektore pribilegiatuenen mesedetan. Espekulazio, turismo eta luxuzko negozioen aldeko Udal Gobernuaren erabakiak bata bestearen atzetik hartzen dira, hiria turistifikazio prozesu basatian sartu, etxebizitza larrialdia areagotu, bizilagunak auzoetatik kanporatu, ondare arkitektoniko eta naturala suntsitu, berdeguneak murriztu, merkataritza txikia galdu eta hiriko sare soziokulturalari eragiten dion bitartean.

Igandeko manifestazioaren berri emateko, gaur goizean Udaletxe aurrean eskainitako prentsaurrekoa.

Manifestu osoa zein manifestuarekin bat egiten dugun elkarte eta talde guztien izenak hemen ikus ditzakezu:

Manifestazioa “Donostia ez dago salgai” | Donosti Defendatuz (donostiadefendatuz.org)

Manifestazioak badu orain dela urtebete egin zen aurrekari arrakastasu bat:

Oso erantzun zabala Donostia Defendatuz plataformaren deialdiari | Eguzki Talde Ekologista

Eguzkik, manifestuaren sinatzaileetako bat izanik, dei egiten du espresuki igandeko manifestazioan parte hartzera.

Donostiak azken putz izaten jarraitzen du Gipuzkoako hondakinen gaikako bilketan, gero eta gehiago, gainera

Errefuxaren edukiontzia kudeatu egin behar da errefuxa bil dezan, ez hondakin guztiak nahastuta. Hori da bidea.

Gipuzkoan 2023an egindako hiri-hondakinen kudeaketari buruzko datuak argitaratu berri dituzte (1), eta, Donostiari dagokionez, zaharrak berri. Izan ere, Donostiak iaz hondakinen %41,33 baino ez zuen gaika bildu; beraz, gutxien birziklatzen duen herria izaten jarraitzen du. Alde handiarekin, gainera, eta gero eta alde handiagoarekin esatera ere ausartuko gara.

Logikoa ere bada. Udal gobernuak noizean behin esaten du arazoak “kezkatzen” duela, eta egingo balu bezala egiten du, baina benetan egin gabe. Are gehiago, urtetan uko egin dio espresuki gaikako bilketa sustatzeko neurriak harteari (2). Eta neurririk hartu ezean, ezin duzu emaitza hoberik espero, jakina.

Hondakin Lege berriak, Europar Batasunaren helburuak bere eginez, zera dio: “para 2025, se aumentará la preparación para la reutilización y el reciclado de residuos municipales hasta un mínimo del 55% en peso”. Alegia –eta xehetasunetan sartu gabe–, 2025erako, hiri-hondakinen %55, gutxienez, gaika bildu behar da. Gipuzkoako herriek, orokorrean hartuta, 2020an lortu zuten helburua. Eta Donostiak?, Donostiak oraindik helburua epe barruan lortzeko moduan dago? Ez dirudi, batez ere udal gobernuaren partetik saiatzeko asmorik ere ez delako sumatzen.

DATUAK

Honako taula honetan, hondakinen gaikako bilketa 2022an eta 2023an, San Marko Mankomunitatean, herriz herri:

Honako honetan, berriz, hondakinen gaikako bilketa 2022an eta 2023an, Gipuzkoan, mankomunitatez mankomunitate:

Lehenengo taulari erreparatuta, erraz ikusten da Donostiak jarraitzen duela izaten San Markon gutxien birziklatzen duen herria. Iaz orain dela bi urte baino hamarren batzuk gehiago bildu ziren gaika, baina datorren urtean gutxiago ere izan daitezke, hazkunde minimo hori ez dagoelako neurri estrukturalekin lotuta, hau da, ez da zerbait desberdina egin izanaren ondorio. Eta arestian zergatik esan dugu Donostia ranking-eko azkena dela, eta, gainera, besteekiko aldea gero eta handiagoa dela. Bada, orain arte azkenaurrekoa Lasarte-Oria izan delako. Baina Lasarte-Orian neurri estrukturalak hartu dituzte. Neurri horiek 2023ko datuetan oraindik ez dira gehiegi islatu, baina 2024koetan Lasarte-Oriak Donostiarekin duen aldea are nabarmenagoa geratuko da (3).

Beraz, Donostia da San Markon gutxien birziklatzen duen herria, baina, halaber, bigarren taulak ikus daitekeen bezala, San Marko da –Donostiako bilketa eskasaren ondorioz– Gipuzkoan gutxien birziklatzen duen mankomunitatea. Gipuzkoako batez bestekoa %57,16 da. Hau da, Donostia ia 16 puntu azpitik dago. Arestian esan bezala, Gipuzkoako herriek, orokorrean hartuta, 2020an lortu zuten Hondakin Legeak orain 2025erako ezarri duen %55eko helburua.

Gutxienezko %55 hori betetzea –“un minimo del 55%”, diosku Legeak– Udalaren ingurumen-politiken kotoiaren proba moduko bat da. Ingurumen-politikak ez dira etxeko hondakinetara mugatzen, noski, baina hain oinarrizko kontu batean gutxienezkoak ere betetzen ez badira, ingurumenarekiko konpromiso, garapen iraunkor, ekonomia zirkular, klima-aldaketaren kontrako borroka eta antzeko kontzeptu potoloen gaineko diskurtsoak itxurakeria baino ez dira, ez dute inolako sinesgarritasunik.

EGUZKI, 2024ko maiatza

(1) Gipuzkoako hiri hondakinen kudeaketari buruzko datuak – Ingurumena – Gipuzkoako Foru Aldundia

(2) 2023ko urrian, Iraunkortasunaren eta Klimaren Behatokiaren urteroko txostenaren aurkezpenaren harira, honi buruzko irakurketa bat egin genuen: http://eguzki.org/2023/10/09/gutxienez-legeak-agindu-bezainbeste-birziklatzeko-neurriak-eskatzen-dizkio-eguzkik-donostiako-udalari/

(3) Izan ere, Lasarte-Oriak San Markoko azkenaurrekoa izateari utzi dio, Pasaiari aurrea hartu baitio. Nolanahi ere, Lasarte-Oriak zein Pasaiak 6 puntuko aldea ateratzen diote Donostiari. Paradoxa da Pasaia, berez, hondakinen %69,99 gaika biltzera iritsi zela… 2015ean!: Pasaiak etxeko hondakinen gaiakako bilketa hobetu egin behar du, baldin eta Europar Batasunak 2025erako ezarritako gutxienezko kopurua lortuko badu | Eguzki Talde Ekologista

Zubietako erraustegira martxa

Martxa aldapan gora, dagoeneko erraustegitik gertu. Atzeko mendia Buruntza da.

Gaur goizean egin da Lasarte eta Zubietako erraustegi bitarteko martxa, Errasustegiaren Aurkako Mugimenduak deituta eta Donostia Bizirikek, Eguzkik eta Ekologistak Martxanek babestuta.

Eguzki en X: “Gipuzkoako erraustegiaren aurkako martxara etorri gara! Kontu ilun eta usain txar gehiegi dario Gipuzkoako erraustegiari!! #ErrausketarikEz !! https://t.co/5MmJl8l6Mq” / X (twitter.com)

Hemendik aurrera, ososrik, martxa bukaeran irakurri den testua…

Hemen gaude berriro ere Gipuzkoako eta Euskal Autonomia Elkarteko agintariei ozen oihu egiteko:

ITXI EZAZUE BEHINGOZ ALFERRIKAKO ERRAUSTEGI ZIKIN, ARRISKUTSU ETA GARESTI HAU!

EZ, EZ, EZ, ERRAUSKETARIK EZ, EZ ZUBIETAN ETA EZ INON!

Errausketaren Aurkako Mugimenduaren izenean, bihotzetik mila esker honaino hurbildu zareten guztioi. Esango dute ez garela jende asko… esango dute ez dugula indar handirik… Baina denon artean batetik eta bestetik bultzaka ari garelako, Erraustegi honen egia ezkutuak pixkanaka ari dira ateratzen argitara.

¿Gogoratzen Erraustegiaren propagandistek nola aipatzen zuten “zaborren turismoa”? Alegia, Gipuzkoan Atez Atekoan eta beste sistema garbietan ari diren herrietako datuak faltsututa omen zeudela, inguruko herrietara eramaten omen zituztela zaborrak eta abar… ¿gogoratzen?

Lagunok… Hona hemen “Zabor Turismoa”-ren motorra, Gipuzkoako “Zabor Turismo” handia egiten duen Zubietako Erraustegia. Herritarrei sinetsarazi nahi digute gure zaborrak Zubietako instalazio handi eta garesti hauetan “desagertu” egiten direla… baina ez dira desagertzen: erretzean hondakin arriskutsu bihurtu eta Erraustegiak bazter guztietara bidaltzen ditu. Behin eta berriro, desastre honen arrastoak ari dira azaltzen batean eta bestean.

Zubietako erraustegi honetan sortutako lixibiatu likidoak behin eta berriro agertu dira Arkaitzerrekan: hortxe dago erreka erreta, arrai eta gainerako bizidunak hilda.

Zubietak sortutako beste zabor zati bat (5.500 tona) modu ilegalean Artaxoara (Nafarroa) bidali dituzte hemendik… Nafarroako Gobernuak debekatu duen arte. Geroztik, Bizkaira bidaltzen hasiak omen dira.

¿Agintariek zergatik ez dituzte aipatzen errauts toxikoak, Erraustegi honetan 100 tona hondakin erreta 3 tona errauts oso toxiko sortzen dituztela, zabortegi bereziak behar dituztenak? Hemendik ateratzen dira Gipuzkoako “exportazio” berriak: errauts toxiko pila horiek Santovenia de Pisuergara bidaltzen dituzte, 330 kilometrora.

Ez digute esaten beste hau ere, baina badakigu: Erraustegian erretzen dituzten hondakin tona guztien %23 zepa edo eskoria bihurtuta ateratzen dela labetik. Horiek Zubietatik inguruko zementu fabriketan banatzen dituzte, gero etxe, eraikin publiko eta gainerako azpiegituretan sartuta uzteko.

Asensio jauna, EAJko eta PSEko agintariok: horra zuek eten gabe sortzen duzuen “Zabor Turismoa”! Pozoi hutsa!

Erraustegiaren beste “zabortegi” handia atmosfera da. Bertara isurtzen dituzte hemen milaka tona CO2 (kilo bat CO2, erretako zabor kilo bakoitzeko) eta NOx. Erraustegia izango da larrialdi klimatikoa sortzen duten gas hauen igorle nagusia Gipuzkoan. Eta, gainera, Erraustegiak  inguruan sakabanatzen ditu oso-oso kutsakorrak diren dioxinak, furanoak, metal astunak eta PIFAS edo “kutsatzaile eternoak”.

Tristea da baina azkenean, geu bihurtu gaituzte Gipuzkoako hondakinen azken zabortegi: hemen bizi garen eta ondoko urteetan biziko diren pertsonak, animaliak, landareak eta natura osoa.

Agintarien jokabide itsu eta maltzurra ikusita 2019an, Erraustegia martxan jarri aurretik, Errausketaren Aurkako Mugimenduak (herritar askoren eta zenbait udalen laguntzarekin) Herbehereetako ToxicoWatch fundazioari eskatu zion Erraustegiak inguruan zabaltzen duen kutsaduraren jarraipen eta ikerketa egitea. Bost urtez egin ondoren, datorren astean aurkeztuko dituzte beren emaitzak.

Errausketaren Aurkako Mugimenduak jada aurreratua du ToxicoWatchen emaitzak oso kezkatzekoak direla, hemen inguruko lur-zoruan, uretan, goroldiotan, landareetan eta oiloen arrautzetan nabari direla dioxina, PCB, metal astun eta PIFAS kutsatzaileen igoerak. ToxicoWatcheko ikerlariak berak gure artean izango dira emaitza horiek aurkezten -maiatzaren 23an Hernanin eta 27an Usurbilen- eta hitzaldiaz gain hedabide, web eta sare sozialetan ere ipiniko ditugu emaitza horiek. Denok gaude gonbidatuta informazio horiek entzun, irakurri eta eztabaidatzera.

Gipuzkoan ondo dakigu hondakinak kudeatzeko badaudela errausketa baino sistema hobe, garbiago eta merkeagoak, Gipuzkoan bertan martxan dauzkagu hainbat herritan. Horregatik, alferrikako erraustegi hau gelditu beharra daukagu.

EZ, EZ, EZ: ERRAUSKETARIK EZ!
Ez Zubietan eta ez Inon!

Martxa Lasartetik Zubietako erraustegira, larunbatean

Larunbatean, hilak 18, Lasarte-Oria eta erraustegi bitarteko martxa berri bat egingo da, Okendo plazatik goizeko 11:00etan abiatuta.

Aurten ere Errausketaren Aurkako Mugimenduak antolatu du martxa, Donostia Bizirikek, Eguzkik eta Ekologistak Martxanek babestuta. Helburua erraustegia salatzea da, noski. Izan ere, mirari-produktu bat balitz bezala saldu ziguten, eta mirari-produktu guztiak bezala, lehendabiziko momentutik beretik hasi zen bere gabeziak agerian uzten.

Martxa oso une egokian egingo da, hau da, Aldundia erraustegiaren inguruko eztabaida publikoa “behin betiko ixteko” enegarren ahalegina egiten ari denean. Herritarrek behin baino gehiagotan erakutsi dute ez diotela amu horri heltzen, eta larunbatean berriro ere erakusteko aukera izango dute.

Honako bideo honetan, Errasuketaren Aurkako Mugimenduak deialdiaren berri emateko egin duen agerraldia ikus daiteke:

https://www.youtube.com/watch?v=5edBOksmYdo&t=140s

Bestalde, bideoan aipatzen den bezala, ToxicoWatcheko adituak datorren astean aurkeztuko dituzte azken bost urteotan egindako analisien emaitzak. Hona hemen hitzordua:

Lasartetik erraustegira, maiatzaren 18an

Bi deialdiren berri emateko agerraldia egin du Zubietan Errausketaren Aurkako Mugimenduak. Lehenengo deialdia da maiatzaren 18an Lasartetik erraustegira egingo den martxa berria. Bigarrena, berriz, erraustegiak sortutako kutsaduraren jarraipena egiten duten ToxicoWatcheko adituak laster Euskal Herrira egingo duten bisita.

Martxa Lasarteko Okendo plazatik abiatuko da maiatzaren 18an, esan bezala, goizeko 11:00etan. Agintariei esijituko zaie geldi dezatela erraustegia, ez dezatela gehiago hondakinik erre, ez Zubietan, ez Añorgan, ez Bergaran eta ez inon. Protesta hau babesten dute Donostia Bizirik, Eguzki eta Ekologistak Martxan elkarteek.

ToxicoWatcheko Abel Arkenbout eta Kirsten Bouman, berriz, maiatzaren 23an Hernanin eta maiatzaren 27an Usurbilen aurkeztuko dituzte azken bost urteotan egindako analisien emaitzak. Aurreratu dutenez, badaude kezkatzeko moduko datuak.

Honako bideo honetan, EAMaren agerraldia osorik:

https://www.youtube.com/watch?v=5edBOksmYdo&t=140s

EAMaren agerraldia Zubietako frontoian. Argazkia: NOAUA

Irakurri nahiago baduzu, hona hemen testua…

EAMaren bi deialdi: Erraustegira Martxa eta ToxicoWatchen aurkezpen garrantzitsua

Errausketaren Aurkako Mugimenduaren izenean, gaur hemen bi albiste edo bi deialdi dauzkagu herritarrei proposatzeko.

Alde batetik, Gipuzkoako herritarrei dei egiten diegu Zubietako erraustegiaren aurrean gure protesta azaltzera MAIATZAREN 18an. Lasarteko Okendo plazatik abiatuta goizeko 11:00etan, Zubietako Erraustegiraino oinezko martxa batean mobilizatuko gara, agintariei esijitzeko geldi dezatela erraustegia, ez dezatela gehiago hondakinik erre, ez Zubietan, ez Añorgan, ez Bergaran eta ez inon. Protesta hau babesten dute Donostia Bizirik, Eguzki eta Ekologistak Martxan elkarteek. Herritar guztiok zaudete gonbidatuta.

Beste aldetik, jakinarazten dizuegu urteotan Zubietako erraustegiak sortutako kutsaduraren jarraipena egin duten adituak gure artean izango ditugula; azken bost urteotan egin dituzten  analisien emaitzak eskainiko dituzte ToxicoWatcheko Abel Arkenbout eta Kirsten Boumanek. Maiatzaren 23an herritar guztioi irekitako aurkezpena egingo dute Hernaniko Sandiusterrin eta Maiatzaren 27an beste aurkezpen tekniko zehatzago bat Usurbilgo Sutegi aretoan, gaia xehekiago aztertu eta eztabaidatu nahi duten aditu, teknikari, gizarte mugimendu eta hautetsien aurrean.

ToxicoWatchek bost urtez segidan egin die jarraipena erraustegiaren kutsatzaileei, urtero bilduz laginak inguruko uretan, erreketako sedimentuetan, lurretan, goroldiotan eta zenbait landare hautatutan eta baita ere inguruan zenbait familiak autokontsumorako dauzkaten oilategietako arrautzetan.

Horiek analizatu dituzte ikusteko ea baduten kutsatzaileon arrastorik:  metal astunak (beruna, kobrea, zinka, kromoa, merkurioa…), dioxinak, PCBak eta PFASak. Azken kutsatzaile hauek (“kutsagarri eternoak” ere deitzen dituztenak) gaur egun aktualitatean daude, horien debekua eta kontrola legez arautu nahian ari direlako Europa osoan.

ToxicoWatchek jada aurreratu digunez, Zubietako erraustegiaren inguruan bildutako laginetan kutsaduraren igoera kezkagarria aurkitu da:

Landareetan igoera nabarmenak ikusten dira dioxinetan, PCBetan eta PFASetan. Adibidez, gorostien hostoetan ikusten da dioxinak eta PCBak bikoiztu egin direla. Goroldiotan ere dioxina eta PCBen igoerak oso handiak dira.

Lurpeko uretan metal astunen aztarnak (beruna, zinka, kobrea…) biderkatu egin dira.

Arrautzei dagokienez, aztertutako arrautzek dioxina eta PCB maila altuak dauzkate eta urteotan horietan igoera oso nabarmenak ikusi dira, jangarriak izateko muga legalak gaindituz.

Honi lotuta, xehetasun bat gehiago: Zero Waste Europe (Europa Zero Zabor) federazioko ordezkariak ere gure artean izango dira egun horietan. Zero Waste Europe aztertzen ari da zer kutsadura eragiten duten Europa osoko hainbat erraustegik: Madril (Valdemingomez), Paris (Ivry), Belgika (Beringen), Lituania (Kaunas), Txekia (Pilsen), Herbehereak (Harlingen)… eta Zubietako erraustegiak.

Horra, beraz, bi deialdi maiatz honetarako. Errausketaren Aurkako Mugimendutik dei egiten diegu herritarrei maiatzeko ekitaldiotan parte hartzera. Motibo faltan ez gaude:

-. Zubietako Erraustegiak lau urte daramatza gu kutsatzen. Egia balitz erraustegiak ez duela kutsadurarik eragiten, hemen bildu diren laginetan ez lukete azaldu behar azaldu diren dioxina, PCB, metal astun eta PFASek.

-. Kutsaduraren azterketa tekniko sofistikatuok ez lukete herri mugimendu baten ardura izan behar: aginte publikoei dagokie herritarren eta naturaren osasuna bermatzea, gardentasun osoz. Gipuzkoako Foru Aldundiari eta Eusko Jaurlaritzari eskatzen diegu daukaten informazioa eta dauzkaten datuak gardentasun osoz erakutsi ditzatela. ToxicoWatcheko adituen etorrera baliatu dezakete informazioak alderatu eta eztabaidatzeko eta espresuki gonbidatzen ditugu harremanetan jartzera.

Bukatzeko. Hondakinak kudeatzeko badaude errausketa baino sistema hobe, garbiago eta merkeagoak, eta Gipuzkoan bertan martxan dauzkagu hainbat herritan. Alferrikako erraustegi hau gelditu beharra daukagu. Baina martxan dagoen bitartean, erraustegiaren arduradunen lehentasuna izan behar du bermatzea bertatik ez dela zabaltzen ez dioxinarik, ez PCBrik, ez PFASik, ez metal astunik eta ez bestelako kutsatzailerik; horretarako emisio guztien KONTROLA JARRAIAN egitea premiazkoa da.

Alabaina, gure agintariak tematzen dira justu kontrako norabidean. Bai Erraustegiaren kudeatzaileek eta bai Gipuzkoako Foru Aldundiak eta Eusko Jaurlaritzak, informazioak ezkutatzen dizkigute herritarroi Erraustegiak eten gabe sortzen dituen arazo larriak (matxurak, funtzionamendu akatsak, Arkaitzerrekaren erretzea, suteak…) eta gero eta urrutiagora zabaltzen dituzte sortutako kutsatzaileak, Nafarroako Artaxoara legez kontra hondakinak eramatean erakutsi duten moduan.

Horregatik da hain garrantzitsua herritarron mobilizazioa. Esan bezala, Maiatzaren 18an gure protesta eramango dugu Martxa batekin Erraustegiaren atariraino. Eta Maiatzaren 23an eta 27an Erraustegiaren kutsadura zertan dagoen ezagutzeko aukera izango dugu ToxicoWatcheko adituekin eta Zero Waste Europeko ordezkariekin. Herritar guztioi dei egiten dizuegu parte hartzera.

ERRAUSKETARIK EZ!
Ez Zubietan eta ez inon!

Illunbeko “faena” onena saritzeari uzteko eskatu dio Eguzkik Donostiako Udalari (*)

2023ko irabazlea ‘El Juli’ izan zen, baina, guk dakigula, behintzat, oraindik ez diote saria modu formalean eman. Argazki hau, berriz, 2022ko sari-emateari dagokio. Ezker-eskuin, Turismo zinegotzi Cristina Lagé, saritutako toreatzaile Roca Rey eta Pepe Delgado epaimahaiaren ordezkaria. Iturria: J. .M. LÓPEZ / DIARIO VASCO.

Illunbeko zezenketetan eginiko “faena” onenari Urrezko Maskorra emateari uzteko eskatu dio Eguzkik Donostiako Udalari, Kultura Ministerioak Tauromakiako Sari Nazionala emateari utziko dion bezala.

Ernest Urtasun ministroak argudiatu duenez, “tradizioak eboluzionatu egiten dira, bizitzan dena eboluzionatu egiten den bezala, eta, gaur egun, gizartearen gehiengo zabala animaliei tratu txarrak emateren aurka dago. Gero eta jende gutxiagok ulertzen du animaliak torturatzeari sariak ematea”. Eguzkitik gogoratu nahi dugu “festa” deitzen duten hori sei zezen jendaurrean hil arte torturatzea dela. Nahi bezain modu “artistikoan”, baina gupida gabe torturatzea. Ez zaigu iruditzen hori inolaz ere sari publikoen bidez sustatu behar denik.

Donostiaren kasuan, Urrezko Maskorra emateari uko egitea urrats bat izango litzateke Udalak alor honetan esaten duenaren eta egiten duenaren arteko koherentzia berreskuratzeko. Izan ere, Eneko Goia alkateak dio zezenketak enpresa pribatu baten kontua direla, Udalak ez duela horrekin zerikusirik. Baina Goiak sinetsarazi nahi digunaren kontra, Udala ez da kontu honetan eragile neutrala, ezinbesteko kolaboratzailea baizik. Izan ere, enpresa pribatu batek Illunben zezenketak antolatzen ditu Udalak instalazio horiek esku-eskura ipintzen dizkiolako. Are gehiago, Illunbeko instalazioen zaharberritzeaz hizketan hasi bezain pronto, alkateak argi utzi du erabilera taurinoari eustea ez dagoela ezbaian, hori beste erabilera posible batzuen kaltetan badoa ere. Gainera, Udalaren eta zezenketak antolatzen dituen enpresaren arteko konplizitate-zantzuak asko eta askotarikoak dira, publizitaterako erraztasunetatik hasi eta hizpide dugun Urrezko Maskorra eman arte.

Eneko Goiak, ordea, ondo baino hobeto daki donostiar gehienok ez gaudela horrekin ados. 2017an, Udalak berak enkargatutako inkestan, garbi geratu zen herritaron % 71 zezenketak egiteko udal-instalazioak uztearen aurka geundela. Egia da PPren gobernuak 2016an herritarroi gai honi buruzko kontsulta egitea debekatu egin zuela, baina hori bezain egia da Goiak herritarrok geure iritzia emateko bide berriak aurkitzeko konpromisoa hartu zuela, eta bide horiek egon badaude. Orduan, debekua zela eta, oso zentzuzko gauzak esan zituen Goiak, adibidez, honako hau: “Demokrazia jardunarekin erakusten dela sinesten dugunok uste dugu, XXI.mendean gatazkak eta arazoak hiritarren iritzia entzuten konpontzen direla. Hortaz, nolako interesak dituzte hainbat alderdik ez baimentzeko iritzi kontrajarriak sortu dituen gai bati buruz hiritarrek iritzia emateko?”. Bada, Goiak berak erantzun diezaioke galderari, zazpi urte geroago, alor honetan, donostiarren gehiengoaren iritziari entzungor jarraitzen baitu. Eta horren froga besterik ez da oraindik Aste Nagusiko “faena” onenari Urrezko Maskorra ematea.

Gauzak horrela, herritar gehienok Illunben zezenak hiltzea arbuiatzen badugu, zer logika du Udalak sari hori emateak? Noren izenean ematen du? Donostiarron izenean, behintzat, ez. Eta berriro esango dugu, alkateak oraindik zalantzak baditu donostiar gehienok gai honetan dugun iritziaren inguruan, kontsulta publikoa egiteko hartu zuen konpromisoa bete besterik ez du egin behar.

EGUZKI, 2024ko maiatza

(*) Sariarekin deslotu egin dela iragarri du Udalak

Eguzkiren eskaera dela eta. Udalak erantzun du sari horrekin legegintzaldi-aldaketarekin batera deslotu zela. Gehitu duenez, “beharbada peña edo koletibo partikularren batek saria ematen jarraituko du, baina Donostia Turismoak dagoeneko ez du diruz laguntzen”.

Hau izan da Eguzkook deslotze horretaz izan dugun lehen albistea, eta zinez pozten gaitu, jakina. Baina saria legegintzaldia aldatu ondoren ere eman da. Horretaz ez dago dudarik. Hauteskundeak 2023ko maiatzaren 28an izan ziren eta abuztuan, Aste Nagusian, ‘El Juli’ izan zen irabazle:

Udala sari horrekin deslotu izana albiste garrantzitsua iruditzen zaigu, eta pozten gara, noski. Orain, Udala zezenketekin zeharo deslotzea baino ez da falta. Horretarako, donostiar gehienon borondateari jarraituz, Illunbeko udal-instalazioak zezenketak egiteko uzteari uko behar dio.

Turismofobia gogoan al duzue?

Etxenbizitza turistikoen arazoa umorez salatzen duen horma-irudi honek, edo, hobeto esan, hau bezalako batek, oihartzun harrigarria lortu zuen orain dela urte batzuk, zehatz-mehatz, 2017an. Izan ere, La Vanguardia-n eta beste hedabide batzuetan erabili zuten, Donostian (baita Bartzelonan ere) piztu omen zen “turismofobia nazionalistari” buruzko informazioak ilustratzeko

Masifikazio turistikoa sortzen ari zen gero eta ezinegon handiagoa herritarren elkarrizketa pribatuetatik plazara ateratzen hasi zen, eta batzuek erabaki zuten hura lehenbailehen isildu beharra zegoela. Horretarako, “turismofobia nazionalista”, “turismofobia erradikala” edo biak ala biak erabili zituzten, norberaren interesen arabera.

Orduan izan zuen arrakasta horma-irudi apal honek, hainbestekoa ezen arrakastaz hil baitzen, honako testu honetan azaldu genuen bezala: Turismofobia y turismo sostenible | Eguzki Talde Ekologista

Zazpi urte geroago, berriz irakurri eta ondorio pare bat ere atera dugu:

1 Azken zazpi urteotan, masifikazio turistikoari lotutako arazoak nabarmen areagotu dira, besteak beste, Udalak nahiago izan duelako egingo balu bezala egin, baina benetan egin gabe; aitzitik, turistifikazioaren aldeko apostu kontzientea egin du.

2 Gaur egun, “turismofobia nazionalista edota erradikala” aitzakiatzat erabilita, zailagoa da kritikak isiltzea, Donostia turismoz gainezka dagoen pertzepzioa zeharo orokorra delako herritarren artean. Horren lekuko da, esaterako, etxebizitzen merkatuan duen eraginaren kontzientzia bizi-bizia.

Zoritxarrez, gauzak asko aldatu egin behar dira horma-irudi honek, edo, hobeto esan, hau bezalako batek, zazpi urte barru ere zentzurik ez izateko.

EGUZKI, 2024ko apirilean

Quosque tandem, RENFE / Adif?

Irun-Brinkola linean eginiko murrizketa berriak salatu ditu Eguzkik

Murphiyk zioenez, egoerarik zailenak ere okerrera egin dezake, nabarmen okerrera, gainera, eta arrazoi oso-osoa zuen. Izan ere, Irun-Brinkola aldiriko linean zerbitzuaren kalitatea minimo historikoetan zegoela uste genuen, eta hala salatu dugu behin baino gehiagotan. Baina hara non RENFEk jakinarazi duen gaurtik aurrera trenen maiztasuna izugarri murriztu eta bidaien iraupena, berriz, nabarmen luzatuko direla. [Gaurtik aurrera, esan dugu, baina, egia esan, asteburuan dagoeneko nabaritu egin dira murrizketak (*).]

Eta murrizketa hauei gehitu beharko zaizkie azken urteotan eguneroko ogi izan diren trenen atzerapenak nahiz suspentsioak, horiek, itxura guztien arabera, jarraituko baitute. Hauek guztiak obren albo-kalteak dira, noski, zeren eta, orain arte esan ez dugun arren, murrizketa hauek oraingoan ere AHTren obren ondorio baitira. Bai, oraindik ez dakigu milioiak eta milioiak xahutu eta xahutzen jarraitzen duen AHTa inoiz inora iritsiko den, ezta exekutiboak eta turistak bakarrik garraiatuko dituen. Baina badakigu, bitartean, ohiko trenak, herritarrek egunero lanera edo ikastera joateko erabiltzen duten trenak, etengabe degradatzen jarraitzen duela. Esan dezagun, bide batez, ez dugula uste kasualitatea izan denik RENFEk murrizketa berriak iragartzeko hauteskundeak igaro arte itxaron izana; izan ere, lehenago eginez gero, ziur gaude kanpainan baten bati kontrako eztarritik joango zitzaiola mugikortasun iraunkorrari eta garraio publikoaren abantailei buruzko diskurtsoa.

Quosque tandem abutere patientia nostra?

EGUZKI, 2024ko apirilaren 29an

(*) Atzo honako bideo hau grabatu genuen: RENFE gero eta okerrago Gipuzkoan. – YouTube.

Eguzkik eta Mutriku Natur Taldeak salatu dute Jaurlaritzak angula-harrapaketa legeztatzeko egin duen saiakera berria, oraingoan “zelata-arrantzaren” aitzakian

Angula-arrantza profesionalizatzeko dekretu-proiektua berriz ere jendaurrean ipini du Eusko Jaurlaritzak. Profesionalizatzeko dekretuaren bidez, Jaurlaritzak saihestu nahi du Europar Batasunak 2023ko urtarrilean angularen aisialdiko arrantzaren gainean ezarri zuen debekua. Izan ere, aisialdikoa zen ordura arte Bizkaian eta Gipuzkoan legez egin zitekeen angula-arrantza mota bakarra.

Ez da Jaurlaritzak angula-arrantza profesionalizatzeko dekretua jendaurrean ipini duen lehen aldia. Joan den irailean ere egin zuen, baina berriro egin behar izan du, besteak beste, talde ekologistok hura justifikatzeko legez aurkeztu behar diren txosten juridiko eta zientifikoak falta zirela salatu genuelako.

Oraingoan bai, oraingoan txostenak aurkeztu ditu. Txosten horiek, funtsean, zera diote, batetik, profesionalizazioa EBren Araudi berrira “egokitzeko” modua dela, eta, bestetik, aingira europarraren egoera egiazki larria dela (*), baina arrantza profesionalak balioko lukeela espeziearen bilakaera zelatatzeko edo behatzeko, eta, azken batean, horrek kontserbazioan  lagunduko lukeela. Horri “zelata-arrantza” izena eman diote.

Alegia, Jaurlaritzak ziria sartu nahi digu. Sinetsarazi nahi digu angula modu profesionalean, hau da, irabaziak helburu, arrantzatuko dela… baina soil-soilik espeziearen beraren hobebeharrez. Gauzak horrela, Eguzkikook eta Mutriku Natur Taldekook oraingoan ere alegazioak aurkeztu ditugu, jakina.

Ezer baino lehen esan behar dugu profesionalizazio-dekretuaren benetako helburua ez dela angula-arrantza EBren erabaki berrietara “egokitzea”, erabaki horiek saihestea baizik. EB ez zen “ausartu” komunitate zientifikoak eskatzen zion angula-arrantzaren gaineko moratoria onartzera, baina neurri murritzaileak hartu zituen, ondorio sozial gutxien izan zezaketenetakik hasita. Hortaz, asialdiko arrantza debekatu egin zuen, hau da, Bizkaian eta Gipuzkoan aspalditik indarrean zegoen bakarra. Beraz, profesionalizazio-dekretua debekuari iskin egiteko amarru bat baino ez da.

“Zelata-arrantza” kontzeptua, berriz, koartada bat besterik ez da. Espeziearen populazioen jarraipena egiteko ez dago zertan angulak uretatik atera, are gutxiago urre-prezioan saltzeko eta jateko. Izan ere, Gipuzkoako Foru Aldundiaren Aingira Berreskuratzeko Plan Integralak espeziearen populazioen jarraipena egitea du oinarri, eta, hala ere, ez du inolako “zelata-arrantzarik” aurreikusten. Are gehiago, espresuki debeketazen du aingirak ur kontinentaletan arrantzatzea. Eta aukera aprobetxatu nahi dugu kontraesana agerian uzteko: Aldundiak, begi-bistako kontserbazio-arrazoiengatik, ibai eta erreketan aingirak harrapatzea aspaldi debekatu zuen; Jaurlaritzak, berriz, errio edo itsasadarretan aingiren kumeak, angulak, arrantzatzen jarraitu ahal izateko moduak nola edo hala bilatzen ditu.  Hitz gutxitan: “zelata-arrantza” kontzeptuak galzorian dagoen espezie baten harrapaketa “errespetagarritasun zientifikoz” eta, nola ez, “iraunkortasunaz” mozorrotzea beste helbururik ez du.

Gauzak horrela, Eguzkik eta Mutriku Natur Taldeak berriz ere ekatu diogu Jaurlaritzari angula-arrantza profesionalizatzeko proiektuari uko egiteko. Proiektu horrek biodibertsitatea sakrifikatzen du, klientelismoaren mesedean. Halaber,  Eguzkik eta Mutriku Natur Taldeak Jaurlaritzari eskatu diote EBren debekua behingoz onartzeko eta aingira Mehatxatutako Espezieen Euskal Katalogoan sartzeko. Izan ere, hori da galzorian dagoen aingirari dagokion lekua, aspalditik, gainera.

EGUZKI TALDE EKOLOGISTA eta MUTRIKU NATUR TALDEA, 2024ko apirilean 

(*) Zientzialarien artean ez dago aingiraren egoeraren larriari buruzko eztabaidarik, eta hori nabarmendu beharra dagoela iruditzen zaigu. Hona hemen datu adierazgarri bat: orain dela 50 urte Sargazoen itsasotik gure itsasadarretara iristen ziren 100 angulako, gaur egun 8,8 baino ez dira iristen. Eta Ipar itsasoan egoera are larriagoa da: 0,4 baino ez.

Fuente: @Chikichanka

Naturaren Kontserbaziorako Nazioarteko Erakundeak (IUCN) 2008an sartu zuen aingira mehatxatutako espezieen zerrenda gorrian, “galzori larria” kategorian, gainera. Alegia, iberiar katamotzak, pandak edota ekialdeko gorilak baino arrisku handiagoa du aingira europarrak.

ICES Itsasoa Ikertzeko Nazioarteko Kontseilua, berriz, Europar Batasuna arrantza-kontuetan aholkatzen duen zientzia-erakundea da. Bada, ICESek urteak daramatza esaten aingira “segurtasun-muga biologikoetatik kanpo dagoela, arrisku larrian”, eta faktore antropikoek –arrantzak barne– eragindako hilkortasunak “0 edo 0tik ahal den hurbilen” egon beharko lukeela. Gauzak horrela, Europar Batasunak neurri batzuk hartu ditu azken urteotan. Hala ere, egoera gero eta okerragoa da. Horregatik, 2022an eta 2023an, CIESek zuzen-zuzenean aingiraren arrantza debekatzeko eskatu du.

Eta, hala ere, jarraitzen dugu aingirak eta angulak arrantzatzen eta jaten.

Bulebarra HERRITARRON PLAZA bihurtuta, kanpaina berri bati ekingo dio larunbatean Donostia Defendatuz-ek

Donostia Defentatuz koordinadorak gaur goizean eskainitako prentsaurreko baten bidez jakinarazi du larunbatean, hilak 27, Bulebarra HERRITARRON PLAZA bihurtuko duela. Izan ere, bertan, egun osoko egitarau mamitsua antolatu dute, besteak beste, dozena erdi bat mahainguru, zeinetan hiriko parkeak, ondare arkitektonikoa, etxebizitza, turistifikazio eta beste gai batzuk jorratuko diren. Musika eta kalejira erreibindikatiboa ere ez dira falta izango. Egitarau zehatza lerro hauen azpian paratu dugun kartelean bertan ikus dezakezu, baita ekimena sustatzen duten talde guztien izenak ere, tartean Eguzki.

Larunbateko ekimena maiatzaren 26an manifestazio batekin burutuko den kanpaina berri baten hasiera izango da. Manifestazio horren lema DONOSTIA DEFENTATUZ: HIRI BIZIGARRIAREN ALDE! Izango da. Manifestazioak badu orain dela urtebete egin zen aurrekari arrakastasu bat:

Oso erantzun zabala Donostia Defendatuz plataformaren deialdiari | Eguzki Talde Ekologista

Hiriko hainbat auzo-elkartek eta gizarte-mugimenduk osatzen dugu Donostia Defendatuz. Koordinadorak adierazten du Udal Gobernuak behin eta berriro espekulazio eta turistifikazioaren aldeko erabakiak hartzen dituela, herritar gehienon kaltetan.  Erabaki horien bidez, hiria turistifikazio-prozesu basatian sartu du, etxebizitza larrialdia areagotu, bizilagunak auzoetatik kanporatu, ondare arkitektoniko eta naturala suntsitu, berdeguneak murriztu, merkataritza txikia galdu eta hiriko sare soziokulturalari txarrerako eragin. Hona hemen manifestua oso-osorik:

DONOSTIA DEFENDATUZ HERRITARRON PLAZA – BiziLagunEkin